Versleten knie

Artrose is een aandoening van gewrichten die pijnlijk en stijf worden. Het is de meest voorkomende gewrichtsaandoening met slijtage van het kraakbeen. Milde tot matige artrose hoeft geen klachten te geven. Er zijn patiënten met forse artrose zonder dat ze daar echt hinder van hebben. Vaak passen ze ongemerkt de belasting van het gewricht aan door bijvoorbeeld bepaalde sporten of werkzaamheden niet meer te doen.

De meest voorkomende klachten van artrose zijn pijn en stijfheid. Soms is het gewricht gezwollen en gevoelig. Ook kan een krakend geluid of stroef gevoel optreden doordat de gewrichtsoppervlakken, die bedekt zijn met een elastische laag met kraakbeen, ruw zijn en tegenover elkaar bewegen.

De ernst van de klachten kan sterk variëren en kan in verschillende gewrichten optreden. Met name artrose van de heup en knie zijn het meest bekend, maar ook kunnen schouders, pols en vingergewrichten aangedaan zijn.

Wilt u meer informatie over een eventuele knieprothese? Lees dan verder of meld u aan voor de infoavond op 30 mei. Meld je snel aan, want vol is vol. Aanmelden voor de infoavond doe je via de onderstaande link:

https://viasana.nl/infoavond

Oorzaak van artrose

Gewrichten verbinden twee botten met elkaar en op de uiteinden zit een laagje kraakbeen. Het kraakbeen is elastisch en heel glad waardoor de gewrichten makkelijk kunnen bewegen zoals buigen, strekken en draaien. Gedurende het leven staan gewrichten voortdurend bloot aan krachten waardoor langzaam aan slijtage van het kraakbeen kan ontstaan. Hierdoor wordt het kraakbeen dunner en ruwer. Meestal is de slijtage die tijdens het leven ontstaat gering en kan het lichaam die zelf repareren.

Wanneer echter de kwaliteit van het kraakbeen sterk verminderd kan dit pijn, zwelling en een beperkte belastbaarheid van het gewricht veroorzaken. Randwoekeringen van het gewricht en een ontstekingsbeeld kan ontstaan waardoor de klachten ook sterk toenemen.

De oorzaak van artrose is meestal niet bekend, maar bepaalde factoren verhogen het risico op het ontwikkelen van artrose, zoals:

  • Letsels van het gewricht, denk bij de knie aan meniscus- en kraakbeen letsel of een gescheurde voorste kruisband
  • Secundaire artritis zoals reumatoïde artritis en jicht
  • Leeftijd, met toenemende leeftijd neemt de kans op het krijgen van artrose toe
  • Veel artrose in de familie, een bepaalde genetisch afwijkingen is hier nog niet voor gevonden
  • Overgewicht geeft op de gewichtsdragende gewrichten, heup en knie, meer kans op verslechtering van het kraakbeen

Klachtenbeeld van artrose

De meest voorkomende klachten zijn ochtendstijfheid en gevoeligheid, die juist verdwijnen nadat het gewricht enige tijd, 15 tot 30 minuten, bewogen wordt. Juist door het gewricht te blijven belasten worden de spieren rondom dat gewricht sterker en kunnen het gewricht beter aansturen en beschermen. Bij artrose van heup en knie zijn wandelen en fietsen uitermate geschikt. Bij overgewicht is afvallen gunstig omdat dragende gewrichten minder belast worden. Soms neemt de pijn zonder enige reden sterk toe, Het kan dan zinvol zijn de belasting van het gewricht tijdelijk te verminderen door bijvoorbeeld een stok of kruk en eventueel pijnstillers zoals paracetamol te gebruiken. Meestal verdwijnt de pijn weer spontaan en blijft het gewricht na zo'n pijnepisode voor jaren weer redelijk tot goed belastbaar.

Diagnose

Bij artrose kunt u zelf meestal eenvoudig de diagnose stellen. De verdenking op artrose wordt sterker als u bovenstaande symptomen heeft en:

  • Ouder bent dan 50 jaar
  • De klachten erger worden bij toenemende belasting van het gewricht
  • De stijfheid 's ochtend niet langer duurt dan 30 minuten, bijv. bij reuma duurt de stijfheid langer
  • Startklachten bijv. bij opstaan vanuit een stoel toenemen

Bij lichamelijk onderzoek kan een beperkte functie van het gewricht de waarschijnlijke diagnose ondersteunen en is een röntgen- en laboratoriumonderzoek meestal niet direct nodig.

Behandeling

Het ontstaan van artrose is een langdurig proces en kan niet genezen worden. Na verloop van tijd heeft u behoefte aan verlichting van de klachten. Een aantal leefregels en behandelingen zijn dan gewenst.

Bij lichte klachten kunnen de volgende eenvoudige maatregelen effectief zijn:

  • Regelmatig oefenen en conditie opbouwen
  • Aanpassen leefstijl en sport
  • Verminder desgewenst overgewicht
  • Draag adequate schoenen met schokabsorberende zolen

Als u meer klachten heeft is pijnstilling met paracetamol de eerste keus en zou een oefenprogramma met een fysiotherapeut zinvol kunnen zijn. Bij matige tot forse artrose met toenemende en langdurige klachten en beperkingen, ondanks bovenstaande maatregelen en een afwachtend beleid, is een operatieve behandeling met een kunstgewricht een serieuze optie.

Preventie

Preventie van artrose is meestal niet mogelijk. Het beste is extreme belasting met het risico op een blessure te voorkomen. Ook overgewicht is ongunstig bij het ontwikkelen van artrose. Een goede conditie en gezondheid zijn waarschijnlijk het belangrijkst in het voorkomen van artrose.

Minimaal 3 keer per week ruim een uur wandelen, minimaal twee maal twee tot drie uur fietsen per week of twee keer per week fitness zijn voldoende om een goede conditie te houden. Als de gewrichten niet te veel belast mogen worden kan twee keer per week zwemmen een goede conditietraining zijn. Begeleiding door een fysiotherapeut kan in de eerste fase tot meer beweging zinvol zijn. Hierdoor bouwt u de belasting op uw gewrichten langzaam op en krijgt u afwisselende oefeningen die ook nog goed worden uitgevoerd. Uiteindelijk is het natuurlijk de bedoeling dat u zelf in staat bent tot het volgen van een eigen oefenprogramma en weet welke mogelijkheden er tot conditieopbouw zijn.

Test uw knieklachten