Standsverandering

Waarom een tibiakop osteotomie (standsverandering onderbeen)?

Kraakbeenslijtage aan de binnenzijde van de knie (mediale arthrosis) geeft vaak toenemende pijnklachten. Deze slijtage kan het gevolg van een sportletsel zijn waarbij de meniscus en het kraakbeen beschadigd zijn geraakt. Ook bij O-benen, waarbij de afstand tussen beide knieën is vergroot, kan slijtage ontstaan. De kwaliteit van het kraakbeen kan echter ook spontaan verminderen, zonder dat daarbij een duidelijk aanwijsbare reden is vast te stellen. De ernst van de aandoening wordt vastgesteld door lichamelijk onderzoek, röntgenfoto's en eventueel met een kijkoperatie. Aan de hand van deze onderzoeken kan bepaald worden of een tibiakop osteotomie de beste oplossing biedt.

Andere behandelmethoden

Indien behandeling zonder operatie niet het gewenste resultaat oplevert kan een operatie uitkomst bieden. Wanneer de slijtage nog niet ernstig is kan een kijkoperatie voldoende resultaat geven. Het kraakbeen wordt dan glad gemaakt en losse kraakbeenfragmenten worden verwijderd. Het effect van deze ingreep is echter wisselend en een positief resultaat kan van korte duur zijn. Afhankelijk van de ernst van de klachten, leeftijd van de patiënt, slijtage van de knie, stand van het been en de stabiliteit van de knie kan uw orthopedisch chirurg overwegen een tibiakop osteotomie te doen of een halve knieprothese te plaatsen. Bij actieve en jonge patiënten zal eerder voor een osteotomie gekozen worden. Bij de beslissing om een osteotomie uit te voeren is uw eigen oordeel doorslaggevend. U moet uiteindelijk zelf bepalen of u toe bent aan de operatie. U dient de operatie en de revalidatie-periode niet te onderschatten, het herstel vraagt veel wilskracht en inspanning. Door een goede voorbereiding kunt u zich onnodige spanningen en teleurstellingen besparen.

Voorbereiding op de tibiakop osteotomie

Wanneer u een tibiakop osteotomie ondergaat worden onderstaande aspecten door de arts met u besproken.

  • voorbereiding en verloop van de opname
  • operatie
  • risico en complicaties
  • medicatie
  • revalidatie
  • thuiszorg
  • nabehandeling
  • fysiotherapie
Uit ervaring blijkt dat wanneer u vóór de operatie alvast leert (trap)lopen met krukken, uw herstel voorspoediger verloopt. Daarom krijgt u ook een machtiging mee naar huis voor fysiotherapie. Hiermee kunt u naar een willekeurige fysiotherapeut om te oefenen met krukken. U kunt alvast thuis het een en ander regelen voor de eerste weken na de operatie om voorspoedig te genezen en te leren lopen.

Tips voor de operatie

Voordat u geopereerd wordt zou u deze hulpmiddelen bij de thuiszorgwinkel kunnen regelen:

  • Lange schoenlepel
  • Helping hand, grijpstok
  • Krukken (meenemen bij opname)
  • Toiletverhoger
  • Douchestoel
  • Rolstoel met beensteun
  • Trippelstoel

Voor de operatie moet u thuis regelen:

  • Voeteneinde van het bed moet omhoog kunnen of een kussen onder het matras
  • Douchestoel of badplank
  • Antislipmat in de doucheruimte
  • Hoge stoel met armleuningen
  • Eventueel een verhoogd bed, d.m.v. bedklossen/extra matras (ongeveer 50 à 60 cm hoog). De stoel, het toilet en het bed moeten ongeveer 50 à 60 cm hoog zijn

De tibiakop osteotomie

Een tibiakop osteotomie is een grote operatie. De operatie duurt een klein uur, waarna u twee tot drie dagen in de kliniek dient te verblijven. De tibiakop is het bovenste deel van het onderbeen vlak onder de knie. Osteotomie betekent doornemen van het bot (het maken van een open wig). Met een zaag wordt de open wig gemaakt en in een goede stand met een stevige plaat schroeven vastgezet.

download.php?cs=fdca7&id_token=viltr1110

Hierdoor wordt de belasting in de knie veranderd, zodat de buitenzijde, het goede deel, van de knie de meeste kracht opvangt. Mocht de open wig groter zijn dan 15 graden dan wordt er eventueel bot tussen geplaatst om het herstel te bevorderen.

Na de operatie

De eerste dag na de operatie mag u met krukken lopen en eventueel, als de pijn meevalt, al naar huis.

Mogelijke complicaties en risico's

Zoals uw arts met u heeft besproken kunnen bij elke operatie complicaties optreden. Bij een tibiakop osteotomie komt dit gelukkig zelden voor.

Complicaties kunnen zijn:

  • trombosebeen
  • bloeduitstorting
  • wondinfectie
  • longontsteking
  • niet vastgroeien bot

Indien u koorts krijgt, de wondjes langer dan vier dagen lekken of als de gehele enkel dikker, roder of pijnlijker wordt, neem dan en ook bij twijfel contact op met ViaSana.

Weer naar huis

De nabehandeling van een tibiakop osteotomie vergt minimaal vier maanden. In deze periode mag het been wel gedeeltelijk op geleide van de pijn en zwelling toenemend belast worden. Na de operatie mag u het geopereerde been gedurende de eerste vier weken tot vijftien kilogram belasten met behulp van twee krukken. Na vier weken mag u op geleide van de pijn de vijftien kilogram belasting in stappen gaan verhogen naar volledig belasten van de knie. Twee weken na de operatie mag u gebruik maken van een hometrainer. Fietsen, zwemmen en autorijden mag u weer na zes weken. Duursporten mag u weer na vier maanden. Gedurende de opname en de periode na ontslag krijgt u fysiotherapie voorgeschreven. Het been is na zes weken sterk genoeg om het weer volledig te belasten.

Advies

Vergelijk uzelf niet met andere mensen die ook een tibiakop osteotomie hebben ondergaan, het genezingsproces verloopt bij iedereen anders. Luister daarom goed naar uw lichaam en doe geen dingen die (nog) niet goed voelen.

Kwaliteit van leven na behandeling

Een betere kwaliteit van leven: daar ging het u om toen u besloot een tibiakop osteotomie te ondergaan. Na de operatie is de oude pijn meestal verdwenen of duidelijk verminderd en zult u merken dat het lopen steeds beter gaat. Vaak kan door deze operatie een knieprotheseoperatie voor tien jaar worden uitgesteld.

Vragen

Deze folder geeft slechts algemene informatie en is bedoeld als aanvulling op de mondelinge informatie die u heeft ontvangen van uw arts of andere zorgverlener. Mocht u na het lezen nog vragen hebben, neemt u dan gerust contact met ons op. Wij zijn u graag van dienst, ook in het weekend en 's nachts bij (twijfel over) een complicatie.